Beken en Sprengenroute Brink&Orden

Klikt u hier voor de Beken en Sprengenroute. U kunt hem gewoon uitprinten en op uw wandeling of fietstocht meenemen.

Alle sprengenbeken die binnen of op de grens van deze wijk lopen zult u tegenkomen:

  • Orderbeek
  • Rode beek / Beek in het Orderveen
  • Driehuizerspreng
  • Badhuisspreng
  • Grift.

U volgt daarbij min of meer de omtrek van het stedelijke deel van de wijk Brink en Orden van Apeldoorn.

De beschrijving geeft informatie over de cultuurhistorische achtergronden van de sprengenbeken en hun ligging. Veel plezier!!

Gevelmozaik Pinkeltje Vrije School De Vijfster

Het is een wat verscholen, klein kunstwerk in een smal doodlopend gedeelte van de Texandrilaan, aan de achtergevel van Vrije School De Vijfster.
imagelib_image_429

De gevel zou onbekend en onopgemerkt zijn gebleven als deze het mozaïk niet had gedragen. Nu mag het er zijn. Maar bescheiden blijft het; u ziet het alleen als u op weg bent naar huisarts Ter Hart / Maarschalk en de fysiotherapie.

Een boom, paddestoelen, een kabouter, een vingerwijzing naar de wereld van kinderen in dit gebouw. Het kunstwerk heet Pinkeltje zoals ook de kleuterschool hier vroeger heette.

De mozaiek is rond 1960 aangebracht. Deze naam is bedacht door de toenmalige kleuterklas waarin mevrouw J.E. Frederiks zat, zo wist zij ons te vertellen.
imagelib_image_430
De school is altijd school geweest; eerst de Professor Gunningschool, later de Spitsbergenschool. In 1990 vestigde de Vrije School zich hier.

Herstel Orderbeek op Willem III kazerne

In de plannen voor de Willem III kazeren is opgenomen, dat de Orderbeek weer zoveel mogelijk volgens de vroegere ligging teruggebracht zal worden. Daarbij wordt rekening gehouden met een “ecologische strook” van 15 meter langs de beek. Ook zal men nagaan of plaatselijk steile oevers gemaakt kunnen worden t.b.v. nestgelegenheid.

Op deze schets van het kazerneterrein ziet u de Orderbeek als slingerende lijn rechtsonder in beeld

imagelib_image_158

Driehuizerspreng opgeknapt

In de loop van 2012 is het herstel-plan voor de Driehuizerspreng tussen Swiftstraat en Driehuizerweg uitgevoerd. De gedetailleerde werktekening vindt u hier

imagelib_image_422

Onder de Driehuizerweg komt een nieuwe ondergrondse doorgang, een duiker. Uiteindelijk zal de Driehuizerspreng helemaal bovengronds via het Waterloo-gebied weer aansluiten op de Grift.

Spartaluce, het appartementengebouw op de hoek van Driehuizerweg en Prins Willem Alexanderlaan, kijkt uit op dit nieuw stuk Driehuizerspreng. De spreng lag oorspronkelijk over het Sparta-terrein maar is begin 1900 verlegd naar de rand van het Sparta-terrein om het zo schoon mogelijk te houden ten behoeve van een toen nabij gelegen wasserijcomplex .

imagelib_image_423
Appartementengebouw Spartaluce

Leest u hier een paar artikelen over:

Ik STA & IK GA van Theo Schepens

Ik STA & IK GA van Theo Schepens (2000)
In samenspraak met de Gemeentelijke Adviescommissie Beeldende Kunst (GABK), De Goede Woning, bewoners en wijkraad is de gedachte ontstaan om enkele bestaande groenplekken om te toveren tot ontmoetingsplekken. Theo Schepens kreeg de opdracht. Het zijn twee beelden: IK STA (naast winkelcentrum Orden) is een primitief roestvrij stalen mannetje met een kleine kop en grote lompen voeten als waterdruppels. Uit zijn kop sproeit water. IK GA (wat verderop aan de Laan van Orden) is hetzelfde mannetje dat wijdbeens op twee ruggen van kalveren staat met vliegende vogels in beide handen.

imagelib_image_169
imagelib_image_175

Rode Beek / Waterbronpark

Voor de Rode Beek / Beek in het Orderveen is een visie opgesteld voor het behoud en herstel van deze beek. U kunt de volledige visie hier downloaden

kaartje Rode Beek Beek Orderveen
Overzichtskaartje Rode Beek / Beek in het Orderveen

Uitwerkingsplan beek en inrichting Waterbronpark

Voorjaar 2014 is het voor het veld tussen Pieter de Hooghlaan en de beek (hier ‘Rode Beek’ genoemd) een inrichtingsplan opgesteld; het zogenaamde ” Waterbronpark”. De wijkraad is hier tesamen met geïnteresseerde bewoners nauw bij betrokken. Belangrijke onderdelen van het Waterbronpark zijn: een boomgaard, een speelveld, speelvoorzieningen, herstel van de beek, bloemrijk grasland, wandelpaden een hondenuitlaatplaats.

Klik hier voor het uitgewerkt plan Rode Beek / Beek in het Orderveen / Waterbronpark. Over de detailinrichting wordt voorjaar 2014 nog verder overlegd.

imagelib_image_229
Huidig zicht op gebied “Waterbronpark” en Rode Beek vanaf Pieter de Hooghlaan

 

Vijf zuilen van Peter van de Locht

Vijf zuilen (1982) – Peter van de Locht

Omdat u er vlak langs rijdt kent u ongetwijfeld de twee Grieks aandoende wit-marmeren zuilen aan de Sprengenweg, vlak langs de Badhuisspreng. Misschien minder bekend is dat zij deel uitmaken van een serie van vijf zuilen. Aan de Generaal Van der Heydenlaan staan nog twee witte zuilen en aan de Regentesselaan ligt er een zwarte van hardsteen.

Ze hebben iets van bomen, zonder takken en bladeren. De allereerste zuilen zoals die door de oude Grieken werden gebruikt, waren afgeleid van boomstammen, maar dan versteend en geperfectioneerd. Peter van de Locht (1946) heeft de zuilen uitgevoerd naar de ‘Gulden Snede’, een verhoudingsmaat die al eeuwenlang wordt gezien als de perfecte harmonieuze vorm. Bij de Gulden Snede wordt een lijn zodanig in twee ongelijke delen gedeeld, dat de verhouding van de kleinere tot de grotere hetzelfde is, als die van de grotere tot het geheel. De maatverhouding zie je door de ribbels in het marmer.

Klein detail: de honden zien de zuilen nog steeds als bomen, ook al zijn ze versteend !

imagelib_image_222
imagelib_image_223

Grift 3 tussen spoorlijn Waterloseweg en Brinkpark uitgevoerd

In december 2011 is aan bewoners en aan de wijkraden Centrum en Orden het plan gepresenteerd voor het herstel en bovengronds brengen van de Grift tussen de spoorlijn bij de Waterloseweg en het nieuwe Brinkpark, het zogenaamde Inrichtingsplan Grift 3.

In de winter van 2012 / 2013 is het gehele plan uitgevoerd.

Herstel / aanleg van dit stuk Grift dient meerdere doelen:

  • regenwater kan van de riolering worden afgekoppeld; dit bespaart veel geld
  • er ontstaat opvangcapaciteit voor opvang van overvloedig regenwater (hoosbuien)
  • ruimte voor ecologie (beekprik, ijsvogel, gele kwikstaart)
  • recreatie (wandelen langs de beek, het wordt een mooie groenstrook)
  • cultuurhistorie; de beken en sprengen zijn een uniek stukje Apeldoorn

imagelib_image_508Dit nieuwe deel van de Grift wordt gevoed door de Eendrachtspreng van het zuiden. Ook de nu nog ondergrondse Driehuizerspreng mondt langs de spoorlijn hier uit. De Grift loopt langs de spoorlijn, maakt een bocht en kruist vervolgens de Waterloseweg, de PWA-laan en tenslotte de Wilhelmina Druckerstraat om aan te sluiten op het nieuwe Brinkpark. Vanaf het Brinkpark gaat het verder langs de Hofstraat, Beurtvaartstraat, Vlijtseweg enzovoort richting het noorden langs het Apeldoorns Kanaal.

imagelib_image_511

Ook de Grift in het schitterde Amaliapark is gereed.

Het plan is grotendeels gefinancierd uit het rioleringsfonds. Echter het deel parallel aan de spoorlijn wacht om financiële redenen op vastgoedontwikkeling (kantoor/woningbouw).

U kunt nu een rondwandeling maken langs de Grift langs de spoorlijn met ingangen langs de Waterloseweg.

Orderbeek en Driehuizerspreng
Op termijn wordt ook de Orderbeek en de Driehuizerspreng op dit nieuwe deel van de Grift aangesloten. Financiering van deze beken hangen echter ook samen met de woningbouw in het gebied Waterloo.

Aanleg van deze beekdelen laat dus helaas voor onbepaalde tijd nog op zich wachten.

Werk van Gaby Bovelander

Zonder titel, gevelmozaïk van Gaby Bovelander (1964)

In 1965 werd de toenmalige kweekschool voor kleuterleidsters geopend aan de Henri Dunantlaan. De in Apeldoorn woonachtige Gaby Bovenlander kreeg de opdracht voor een geïntegreerd kunstwerk. Het gevelmozaïk toont kinderhanden die naar hun ‘juffen’ reiken.
Het budget voor dit werk kwam uit de percentageregeling die opdrachtgevers van gesubsidieerde gebouwen sinds 1951 verplichtte één procent van de bouwsom aan kunst te besteden.
Gaby Bovelander was oprichter van en docent bij de Doekom, de voorloper van het huidige Markant (centrum voor kunsteducatie Apeldoorn).

 
imagelib_image_166

imagelib_image_164

imagelib_image_173