Berg & Bos wandeling

Berg en Bos wandeling
Onderstaande tekst is een concept, maar is al bruikbaar als wandelbeschrijving. Definitieve tekst volgt voorjaar 2016. Officiële opening als onderdeel van “Apeldoorn te Voet” is op 28 mei 2016. Route bestaat uit twee delen NS Apeldoorn – ingang Apenheul Stadspark Berg en Bos- Bushalte Echoput Hoog Soeren.
Route is nog niet gemarkeerd. Volgt voorjaar 2016.
Kijkpunten met foto en toelichting vind u onderaan de tekst.
Opmerkingen graag versturen naar bob51@upcmail.nl

Al vrij snel na het station wandelt u langs de Grift en doorkruist het fraaie waterrijke Catharina Amaliapark. Via authentieke straatjes, het Sprengenpark en de Sprengenvallei leidt de route door het natuurrijke stadspark Berg en Bos naar de prehistorische nederzetting Haps en het door de bossen van de Koninklijke Houtvesterij Het Loo omsloten dorp Hoog Soeren, dat de status van beschermd dorpsgezicht geniet. De route geeft aansluiting op: het Maarten van Rossumpad, de Koninklijke Weg en het Veluwe Zwerfpad. Afstand van de wandeling: 13,5 km.

NS Apeldoorn – ingang Apenheul Stadspark Berg en Bos – Bushalte Echoput Hoog Soeren (5 km)
Verlaat het station via de voorzijde (centrumzijde). Loop richting kunstwerk de Kus en volg de handwijzer richting centrum. Na 80 m tweede weg linksaf: Stationsdwarsstraat. Einde rechtsaf: Hoofdstraat. Op kruising rechtdoor. Steek de weg en de Nieuwe Kostersbrug over en ga direct linksaf langs sprengenbeek (de Grift). Kruising met Nieuwstraat oversteken en linksaf. Na 25 m rechtsaf: voetpad door het park volgen. Einde park rechtdoor en drukke verkeersweg (Wilhelmina Druckerstraat) oversteken. Eerste weg rechtsaf: Elsweg. Eerste kruising linksaf: Fabriekstraat. Eerste weg rechtsaf: Ietje Kooistraweg en deze weg met bocht naar links 250 m blijven volgen. Kruising oversteken en rechtdoor: Ritbroekdwarsstraat. Prinses Beatrixlaan oversteken en weg rechtdoor vervolgen. Zijwegen negeren. Einde rechtsaf: Driehuizerweg. Op kruising linksaf, Asselsestraat. Ga aan de rechterkant lopen. Zijweg negeren en na 75 m rechtsaf: voetpad door park. Loop zo veel mogelijk rechtdoor, zijpaden negeren. Einde park: weg oversteken en op trottoir linksaf. Na 25 m schuin rechtsaf: voetpad door park. Op eerste kruising rechtsaf, brug over en direct linksaf. Bij brug rechtsaf omhoog en na 25 m linksaf. Dit licht slingerende pad tot einde volgen. Weg (Jachtlaan) oversteken rechtsaf trottoir volgen, rechtdoor over rotonde. Op voetpad linksaf en vrijwel direct rechtsaf hek door van stadspark Berg en Bos. Door de ingang en pad langs spreng volgen. Op splitsing links aanhouden. Op volgende splitsing eveneens links aanhouden. Op de splitsing daarna dalend pad naar rechts aanhouden. Onder prieel door en bij stenen brug rechtdoor, spreng blijven volgen. Bij houten brug links aanhouden. Op splitsing rechts aanhouden. Op volgende splitsing eveneens rechts, dalend pad door tunnel. Na tunnel bocht naar links volgen. Op splitsing rechts aanhouden en vrijwel direct daarna linksaf trapje oplopen. Dit betonpad met trappen blijven volgen. Op splitsing rechts aanhouden. Na uitkijkpunt pad vervolgen. Op splitsing rechts aanhouden. Trap af en linksaf. Op breed betonpad linksaf en dit pad met een linker en rechter bocht volgen tot handwijzer bij ingang Apenheul.

Bushalte Echoput Hoog Soeren – ingang Apenheul Stadspark Berg en Bos – NS Apeldoorn (5 km)
Volg handwijzer richting de St@art. Dit brede betonpad met bocht naar links volgen. Na de rechterbocht bij gebouw (de St@art) rechtsaf zandpad op en vrijwel direct rechtsaf: betonnen trap op. Links aanhouden richting uitkijkpunt. Na uitkijkpunt pad met tredes langs de watervallen helemaal uitlopen tot beneden bij de vijver. Hier rechtsaf en op splitsing links aanhouden. Bij tunnel rechtsaf, er onderdoor en rechtdoor. Op splitsing rechtdoor. Op viersprong links aanhouden: dalend pad. Bij houten brug rechts aanhouden. Bij stenen brug via trapje rechtdoor naar beneden en onder prieel door en dit pad helemaal uitlopen. Zijpaden negeren en via de uitgang stadspark Berg en Bos verlaten. Linksaf naar rotonde en direct rechtsaf rotonde oversteken en rechtsaf de Jachtlaan in. Na 30 meter Jachtlaan oversteken en pad door park in. Dit licht slingerende pad tot boven blijven volgen. Voor trottoir rechtsaf naar beneden. Bij brug links aanhouden Bij volgende brug, die door rododendrons aan het oog onttrokken wordt, rechtsaf en vrijwel direct linksaf. Pad uitlopen, weg oversteken en linksaf. Na 30m rechtsaf door zig zag hek park in. Loop zo veel mogelijk rechtdoor Einde park: linksaf (Asselsestraat). Ga aan de rechterkant lopen. Op kruising rechtsaf: Driehuizerweg. Eerste weg linksaf: Ritbroekdwarsstraat. Zijwegen negeren. Prinses Beatrixlaan oversteken en Ritbroekdwarsstraat blijven volgen. Op kruising met Ritbroekstraat rechtdoor: Ietje Kooistraweg. Na rechterbocht einde weg linksaf: Fabriekstraat. 1e kruising rechtsaf: Elsweg. Einde weg: linksaf. Drukke verkeersweg (Wilhelmina Druckerstraat) oversteken en rechtdoor. Einde trottoir, fietspad oversteken en rechtdoor voetpad park. Einde park: linksaf en na 25m rechtsaf, Nieuwstraat oversteken. Rechtdoor voetpad langs sprengenbeek (Grift) volgen. Bij handwijzer (Hoofdstraat) rechtsaf: richting station. Op kruising met Kalverstraat rechtdoor en ga daarna aan de linkerkant lopen. Voorbij kerk: linksaf Stationsdwarsstraat. Einde weg: rechtsaf en rechtdoor naar station Apeldoorn.

NS Apeldoorn – ingang Apenheul Stadspark Berg en Bos – bushalte Echoput Hoog Soeren (8.5 km)
Vlak voor ingang Apenheul, handwijzer richting speelweide volgen. Na 75m bij picknickbank rechtsaf: IVN natuurpad. Klaphek door en natuurpad blijven volgen. Op kruising rechtdoor (natuurpad gaat hier naar rechts). Na klaphek 75 m rechtdoor en op half verhard graspad rechtsaf. Na einde half verhard graspad rechtdoor blijven lopen richting het hek recht voor u. Speelweide verlaten en klaphek door. Rechtdoor en op splitsing linksaf (samenloop met het Maarten van Rossumpad wit-rode markering). Op kruising rechtsaf (het Maarten van Rossumpad loopt rechtdoor). Dit dalende en stijgende pad 250 m volgen tot een vierkante omheining aan uw rechterzijde (bescherming mierenhoop). 25 m hierna rechtsaf: smal bospad. Volg dit pad tot boven en vrijwel direct daarna scherp linksaf (dalend pad). Einde pad rechtsaf half verhard pad. Bocht naar rechts volgen. Op splitsing rechtdoor. Fietspad rechtdoor oversteken. Zijpaden negeren. Einde pad bij afrastering rechtsaf. Op splitsing links aanhouden langs afrastering. Pad uitlopen, asfaltweg (Soerenseweg) en fietspad oversteken (route kruist hier de Koninklijke Weg sticker markering) en rechtdoor. Zijpaden negeren. Na 400m op vijfsprong links aanhouden en dit half verharde brede pad 1,5 km rechtdoor blijven volgen. Pad slingert, stijgt en daalt. Zijpaden negeren. Bij kruising smaller bospad rechtdoor (links is asfaltweg zichtbaar). Na 250m door klaphek en op asfaltweg rechtsaf. Eerste weg linksaf en na 200 m op kruising linksaf. Asfaltweg oversteken en aan overzijde rechtsaf: klinkerpad. Einde klinkerpad: asfaltweg oversteken en leemgrindweg in. Na 30 m bij P 62850 rechtsaf (samenloop met Veluwe Zwerfpad geel-rode markering tot bushalte Echoput). Op splitsing rechts aanhouden, fietsroute. Asfaltweg bij P 21042 kruisen. 150m vóór provinciale weg, rechtsaf grindweg. Links aanhouden. Op fietspad linksaf. Voor de bus richting Apeldoorn fietspad volgen naar bushalte Echoput. Voor de bus richting Harderwijk en Amersfoort ter hoogte van Hotel Restaurant de Echoput provinciale weg oversteken.

bushalte Echoput Hoog Soeren – ingang Apenheul Stadspark Berg en Bos – NS Apeldoorn (8,5 km)
Komt u met de bus uit de richting Apeldoorn: loop terug richting Hotel Restaurant de Echoput en steek hier voorzichtig de drukke provinciale weg over. Op fietspad linksaf. Met de bus uit de richting Amersfoort en Harderwijk: loop uit de bus linksaf het fietspad op. Bij Y 214651 fietspad blijven volgen. Bij Y 628542 rechtsaf grindweg (samenloop met het Veluwe Zwerfpad geel-rode markering). Einde linksaf, grindweg vervolgen. Bij P 21042 asfaltweg kruisen. In Hoog Soeren bij P 62850 bocht naar links volgen. Steek asfaltweg over en volg het voetpad (klinkerpad) aan de rechterkant van de asfaltweg. (U verlaat de samenloop met het Veluwe Zwerfpad (geel-rode markering). Bij huis nr. 5 linksaf, leemgrindweg. Eerste kruising rechtsaf. Einde weg, rechtsaf, asfaltweg en vrijwel direct linksaf bospad in. Klaphek door. Op kruising rechtdoor: breed half verhard pad. Dit pad 1,5 km rechtdoor blijven volgen. Pad slingert, stijgt en daalt. Zijpaden negeren. Op vijfsprong rechtsaf. Fietspad (route kruist hier de Koninklijke Weg sticker markering) en asfaltweg (Soerenseweg) oversteken. Op splitsing rechts aanhouden (blijf afrastering volgen). Op volgende splitsing linksaf (Bosweide route loopt hier rechtdoor). Fietspad oversteken. Op splitsing links aanhouden, in de linker bocht pad naar rechts negeren en 50m hierna linksaf. Dit smalle bospad tot boven uitlopen en direct daarna scherp rechtsaf. Einde pad linksaf. U passeert vrijwel direct een vierkante omheining aan de linkerzijde (bescherming mierenhoop). Op eerstvolgende kruising linksaf (samenloop Maarten van Rossumpad wit-rode markering). Eerste weg rechtsaf, breed grassig pad. Klaphek door en bosweide rechtdoor oversteken richting het hekwerk recht voor u. Vlak voor dit hekwerk linksaf naar het klaphek bij de bosrand. Klaphek door en op kruising rechtdoor en dit IVN natuurpad tot einde blijven volgen. Linksaf: breed betonpad. U bent nu bij de ingang van Apenheul.

11a

Kijkpunten
Apeldoorn heeft van oudsher een band met het koningshuis. Bij de herinrichting van het stationsplein in 2007 werd het huwelijksgeschenk van de Apeldoornse bevolking, ter gelegenheid van het huwelijk van koning Willem Alexander en koningin Máxima het kunstwerk ‘De Kus’ van Jeroen Henneman geplaatst. Ook het kunstwerk ‘reizend zand’ van Giny Vos is in datzelfde jaar gerealiseerd: een 100 × 4 meter groot paneel met 1,3 miljoen computer aangestuurde oranje gele leds, die verstuivende zandduinen uitbeelden. De ene keer bewegen de duinen zeer snel, op andere momenten zijn er alleen subtiele veranderingen te zien. Het zand verwijst naar de zandgronden waarop Apeldoorn is gebouwd, en de zandverstuivingen op de Veluwe. Neem bij het verlaten of het betreden van het stationsplein even tijd om dit unieke schouwspel in u op te nemen. Een andere verwijzing naar diezelfde Veluwe is te vinden in de keus van de bomen op het plein: grove dennen.

2

Dit parkje langs de Hoofdstraat is tot stand gekomen door gemeentelijke plannen de Apeldoornse binnenstad te verfraaien. Dierenpark Apenheul heeft hiervoor het beeld van Bongo in bruikleen gegeven. Bongo was jarenlang de groepsleider van de gorilla’s in Apenheul en daarmee het boegbeeld van deze gespecialiseerde dierentuin.

 

3

In het Catharina Amaliapark is de Grift weer bovengronds gebracht. De Grift wordt gevoed door sprengkoppen. In vroeger tijden dreef deze spreng een aantal watermolens aan. In de bebouwde kom van Apeldoorn zijn, na de teloorgang van de watermolens door de opkomst van efficiëntere krachtbronnen, grote delen van deze spreng in buizen onder het wegdek verdwenen. Begin eenentwintigste eeuw zijn delen weer bovengronds gebracht. Onder het park is een parkeergarage gebouwd.

4

Landgoed Berg en Bosch werd in 1917 aangekocht door de gemeente Apeldoorn met de bedoeling er een groot woningplan uit te voeren. De crisisjaren brachten hier verandering in en de oorspronkelijke plannen werden maar voor een deel uitgevoerd. In 1932 werd in het kader van de werkverschaffing de vijver volledig met de hand gegraven. Het eilandje ontstond doordat daar een zeer hard stuk grond (oerbank) lag, dat met de hand niet weg te graven was. Het 250 ha natuurpark grenst aan de Kroondomeinen van Paleis het Loo. Historie en cultuur treffen hier elkaar in een uniek natuurgebied, met authentieke planten, bomen en dieren van de Veluwe.

5

De St@art is het kantoor en de vergaderlocatie van Apenheul. Het gebouw ligt als een staart in het landschap. Natuurbehoud is sinds jaar en dag één van de doelstellingen van Apenheul geweest. Maar zonder duurzaamheid is natuurbehoud bij voorbaat een verloren strijd. Zo wordt warmte opgeslagen in de grond om bij kouder weer het gebouw te kunnen verwarmen. Het gebouw is CO2 neutraal en de vloerbedekking is gemaakt van gerecyclede spijkerbroeken en autobanden. Het Chilchos auditorium biedt ruimte voor 300 personen en is voorzien van moderne audiovisuele mogelijkheden. Kortom een prachtig gelegen en schitterende, duurzame kantoor-, congres- en vergaderlocatie.

6

In het Hapsdorp is een nederzetting uit de IJzertijd (ca. 500 jaar v. Chr.) nagebouwd. De nederzetting bestaat uit een aantal naar archeologische opgravingen in Haps bij Nijmegen gemodelleerde boerderijen. Hier komen groepen, voornamelijk basisschoolkinderen, van april tot oktober voor drie dagen bij elkaar om zo goed mogelijk het leven in de IJzertijd te ervaren. De oprichters signaleerden een behoefte in het basisonderwijs om kinderen de mogelijkheid te kunnen bieden zich meer betrokken te laten voelen bij het natuurlijke leefmilieu en de natuur, die ons voedsel en grondstoffen verschaft, van heel dichtbij te laten ervaren. Dit betekent proberen, zonder de gemakken van de moderne tijd, in het dagelijkse onderhoud te voorzien: brood bakken, water halen, dieren verzorgen, de akker bewerken, de hoeve onderhouden, spinnen en weven.

7

Het dorp Hoog Soeren is omsloten door de bossen van de Koninklijke Houtvesterij Het Loo en geniet de status van beschermd dorpsgezicht. Vooral in het weekend bezoeken toeristen het in een bosrijke omgeving gelegen dorp. Op wandelingen door de uitgestrekte bos- en heidevelden zijn vaak edelherten en wilde zwijnen te zien. In de herfst is het “burlen” van herten te horen, als teken dat de bronsttijd is aangebroken.

8

Hoe de Oranjes op paleis het Loo terechtkwamen.
Koning-stadhouder Willem III (1650-1702) was ondanks zijn zwakke lichamelijke gezondheid een fervent jager. De Veluwe was in die tijd één van de beste jachtgebieden in de wereld. In 1675 werd hij stadhouder van Gelderland en de Staten van Gelderland boden hem het jachtrecht op de Veluwe en een eenvoudige boerenhoeve als jachthuis aan in Hoog Soeren, ongeveer op de plek waar nu brasserie het Nieuwe Jachthuis is gevestigd. Maar de stadhouder wilde meer: een groter jachtslot met indrukwekkende waterpartijen. Dat bleek op die plek in Hoog Soeren evenwel niet te realiseren, omdat deze gronden te hoog lagen, waardoor het water onvoldoende kracht had om hoge fonteinen te kunnen voeden. Toen in 1684 kasteel Het Loo met omringende jachtgebieden te koop kwam was de beslissing snel genomen. Maar eigenlijk was dit kasteeltje te klein voor Koning-stadhouder Willem III en zijn echtgenote Mary I. Als tegenspeler op het Europese toneel van de Russische tsaar en de Franse Zonnekoning Lodewijk XIV wilde hij een nieuw jachtslot bouwen met indrukwekkende waterpartijen. Een Versailles in het klein. Met behulp van kilometerslange aarden buizen werd onder andere vanuit Hoog Soeren het water naar het Loo geleid en zorgde ervoor dat de Koningsspuiter op paleis het Loo hoger spoot dan in Versailles door het hoogteverschil van 40 meter.

9
10

 

 

 

 

De “Echoput” is omstreeks 1810 gegraven op last van Koning Lodewijk Napoleon bij de aanleg van de weg Apeldoorn-Amersfoort. Reden om de put te graven was de behoefte aan drinkwater voor paarden van de over deze weg trekkende Napoleontische legers. De put, een rijksmonument is 56 meter diep. Het puthuis dat er rond 1910 omheen is gebouwd een gemeentelijk monument. Sinds 1 mei 1936 werden put en het bijbehorende paviljoen als de “Uitspanning de Echoput” verhuurd. Daarvan wordt gezegd dat deze op last van koningin Wilhelmina was gebouwd, omdat zij zich ergerde aan de troep die bezoekers achterlieten. Het puthuis en de put zijn in 1996 gerestaureerd, maar de put is al vele jaren niet meer toegankelijk voor publiek. Bij het puthuis is in 2007 een hotel- en restaurantcomplex gerealiseerd, dat genoemd is naar de echoput.

Horeca onderweg
In de directe nabijheid van Station Apeldoorn treft u meerdere horecagelegenheden aan. In het Amaliapark: (Poffertjes)paviljoen Amalia. Na ruim 4 km in het stadspark Berg en Bos: Restaurant de Boschvijver, alle dagen geopend vanaf 10.00 uur (keuken vanaf 12.00 uur, zondags vanaf 10.00 uur). Vanaf 1 november t/m 31 maart op maandag gesloten, behalve voor groepsreserveringen.
In Hoog Soeren meerdere horecagelegenheden en overnachtingsadressen, die van maandag t/m zondag geopend zijn. Dat geldt eveneens voor de brasserie van Hotel Gastronomique de Echoput op het eind van de route.