De mannen die 1200 kilometer riolering onderhouden en vervangen

Een kijkje in de wereld van Beheer & Onderhoud

Maar liefst 1200 kilometer riolering in de gemeente Apeldoorn; heb je daar wel eens bij stil gestaan? Het doel van de mannen van rioolonderhoud is dat alle bewoners niet merken dat het riool er is. Wil de Ridder (vakspecialist riolering), Cees Petersen (unitleider water en riolering) en het team rioolonderhoud (bestaande uit acht personen) houden zich dagelijks bezig met de riolering in onze gemeente. Zij zorgen er namens Beheer & Onderhoud voor dat de riolering functioneert, ze repareren schades, verhelpen lekkages en houden het riool schoon. Zo speelt er zich ontzettend veel af onder onze Apeldoornse grond. Wil en Cees vertellen er graag over.

Twee soorten riolen
Er bestaan twee soorten riolen, namelijk het traditionele riool waarbij vuil water en regenwater gemengd worden opgevangen en het afgekoppelde systeem waarbij het vuile water apart van het schone regenwater wordt opgevangen. Wil legt uit: “We kijken steeds vaker of er ‘afkoppelkansen’ zijn. Dit houdt in dat we het traditionele riool vervangen voor een nieuw riool waarbij het schone regenwater apart wordt opgevangen. We hebben hier maandelijks een ‘wateroverleg’ over. Het schone regenwater wordt steeds meer opgevangen in wadi’s. Deze wadi’s zien we met name in nieuwbouwwijken. Het zijn eigenlijk droge rivierbeddingen die een overvloed aan water kunnen opvangen in natte periodes. Het is dus geen rioolwater meer dat omhoog komt, maar altijd schoon water. Dit is hygiënischer voor de bewoners en beter voor het milieu. Wanneer riolen zijn afgekoppeld, is dit ook beter voor de wateropvang bij extreme regenbuien. Het zal nog wel eens voorkomen dat er water op straat komt te staan, maar weet wel dat dit altijd schoon regenwater is. Het mag wat ons betreft best wat hinder opleveren, maar wij willen er altijd voor zorgen dat de overlast beperkt blijft.”

Goede afstemming over vervanging riolen
Er vinden met grote regelmaat rioolinspecties plaats om vast te stellen waar schades zich voordoen en op basis daarvan worden er maatregelen genomen. Wil vertelt: “Wanneer we maatregelen nemen, proberen we dit zo veel mogelijk te combineren met bijvoorbeeld wegwerkzaamheden. Als er een riool compleet vervangen moet worden, moet de weg toch opengebroken worden. Wanneer dit gecombineerd wordt met andere werkzaamheden scheelt dat aanzienlijk in de kosten. We hebben dan ook regelmatig contact met de beleidsmedewerker Ruimtelijke Leefomgeving. Riolering gaat in onze gemeente zo’n 70 tot 80 jaar mee. In het verleden is er altijd veel aandacht geweest voor leidingherstel, maar de laatste jaren kiezen we daarnaast ook steeds vaker voor het renoveren van putten. Er werd lange tijd gedacht dat de putten weinig te verduren hadden, maar we weten inmiddels wel beter. Dit soort grootschalige ingrepen worden uitgevoerd door een externe aannemer.”

Innovaties in rioleringssystemen
“Binnen onze afdeling zijn we altijd bezig met innovaties op het gebied van riolering”, vertelt Wil. “We kijken natuurlijk naar landelijke trends, maar ook binnen onze afdeling worden er innovaties uitgeprobeerd. We hebben altijd de focus op wat het beste werkt, hoe onderhoudsvriendelijk het is en hoe de status op de lange termijn zal zijn. Zo zijn we bijvoorbeeld bezig met een pilot onder de parallelweg aan de Zwolseweg in Apeldoorn. Hier hebben we waterbergende bestrating aangebracht. In deze innovatieve bestrating loopt het water via de kolken de fundering in. Van hieruit kan het water breed de grond in vloeien.”

Risico’s voor riolen
De risico’s voor riolen zijn groot. Cees vertelt: “We zien vaak dat riolen verstopt raken door vet en vochtige doekjes. Wc-papier lost wel op in het water, maar vochtige doekjes niet. Ook wordt er nog steeds veel frituurvet en jus weggespoeld. Dit gaat stollen en zorgt voor problemen. Verder zien we verstoppingen door wortelgroei van bomen en struiken. Bij voegen tussen de leidingen groeien deze wortels soms naar binnen. Bij rioolinspecties komen we regelmatig flinke wortels in de leidingen tegen. Een ander risico voor riolen is instorting. Dit heeft vaak een lekkage als oorzaak. Door de lekkage spoelt het zand onder de verharding weg, ontstaat er een holle ruimte en is instorting het gevolg. Het asfalt erboven kan soms tijden lang intact blijven, maar het gaat geheid een keer mis. Hier kan een bewoner zelf niets aan te doen, maar aan het doorspoelen van vochtig toiletpapier en vet kan iedereen zelf wel wat doen.”

Verschil tussen kolk en put
Jaarlijks worden er binnen onze gemeente zo’n 500 tot 600 meldingen over riolering gedaan. “Bij klachten hebben bewoners het vaak over putten, terwijl het dan om een kolk gaat. De kolk is de plek waar het water het riool in stroomt. Kolken zie je meestal aan de zijkant van de weg. Als er een watermotiefje op de kolk staat, betekent dit dat het om een afgekoppeld systeem staat. Hier wordt het regenwater dus apart opgevangen. Putten zijn de grote deksels die je in het midden van de weg ziet”, vertelt Cees.

Klachten verhelpen
“Niet alle meldingen moeten acuut worden opgelost. Soms kan het wachten en worden gecombineerd met andere werkzaamheden”, aldus Wil. “Wat voor bewoners in ieder geval goed is om te weten, is dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor het water op eigen terrein. Op de grens van hun tuin en het gemeentelijke deel zit een controleputje op zo’n meter diepte. Wij weten precies waar die putjes zitten. Als er een melding komt, wordt vanuit dat putje gekeken aan welke kant het probleem ligt. Ligt het aan de kant van de gemeente (staat het controleputje vol) dan lossen wij het op. Ligt aan de kant van de bewoner (staat het controleputje leeg), dan moet hij of zij zelf hulp inschakelen via een rioleringsbedrijf. Bewoners worden overigens ook gestimuleerd om dakwater zelf op te vangen en ook om hun tuin groen te maken zodat water opgenomen kan worden. Er is de mogelijkheid om subsidie te ontvangen. Ga hiervoor naar www.Apeldoorn.nl/subsidie-afkoppelen-regenwater